RAHİM KANSERİ

 

Günümüzde rahimiçi ( endometrial) kanseri özellikle gelişmiş ülkelerde en sık görülen Kanser türlerindendir.İleri yaşlarda görülmesi ve tedavisi zor olmamasına rağmen erken belirti vermesi nedeniyle (kanama, özellikle menepozdaki bir kadında görülen vaginal kanama) bu hastalık %75 başlangıç evrelerinde yakalanır.Bu nedenle tedavi edilen kadınlarda 5 yıllık yaşam şansı ortalama %70 civarındadır.Kadın kanserleri arasında meme ,kalın bağırsak ve akçiğer kanserinden sonra 4. sırada yer alır.Ortalama görüldüğü yaş 61 civarındadır.Bu kanser sıklığı toplumdan topluma değişmekle birlikte %2-5’i 40 yaş civarında görülür.Hastalığın görüldüğü kadınların %75-80’i menopoz dönemindedir.

BELİRTİLER:
En önemli bulgu ve belirti vajinal kanamadır. Menopozdan sonra hormon kullanmayan bir kadında rahimden kaynaklanan vajinal kanama olursa mutlaka endometrium(rahim içi) kanseri araştırılmalıdır.Hormon kullanan veya menapozda olmayan kadınlarda düzenli adet veya hormon çekilme kanamaları dışında kanamalar olursa bu kanamaların nedeni de araştırılmalıdır.Ayrıca;
PAP test’te endometrial hücre saptanan hastalar
Giderek fazla miktarda adet gören ve adetleri arasında kanamalar olan hastalar
Menepoz öncesi dönemde uzun süren yumurtlamama ile birlikte kanamalı hastalar
Menepoz sonrası rahim iltahabı olan kadınlar da Rahim içi Kanseri açısından araştırılmalıdır.

NEDEN OLABİLECEK VEYA RİSK FAKTÖRLERİ:
Rahim içi (endometrium)
•Obezite
•Yüksek tansiyon
•Şeker hastalığı
•Karşılanmamış estrojene yol açan durumlar .obezite .estrojen salgılayan kanserler. yumurtlamanın olmadığı adet dönemleri
•Geç menopoza girmek
•Ailevi görülme öyküsüyle
•Hayvansal yağ kullanımı ile
•Doğum sayısının azlığı Rahim Kanserinin sıklığını artıran nedenlerdir.

Buna karşı rahim içi kanseri,
•Doğum kontrol hapları
•Sigara içenlerde daha az görülmektedir.Ancak sigara içimi ile ortaya çıkabilen Akciğer Kanseri,kalp-akciğer hastalıkları riskleri, sigaranın rahim içi kanserini azaltıcı etkisinden her zaman daha fazladır.

TARAMA:
•Dışarıdan estrojen hormonu verilenler(özellikle menapoz tedavisinde)
•Öncesinde meme , kalın bağırsak , yumurtalık kanseri geçirenler,
•52 yaşından geç menepoza girenler,
•Polikistik over hastalığındaki gibi (kıllanma artışıyla birlikte şişman kişilerde genelde görülen kistik yumurta hastalığ ı)uzun süren yumurtlamama veya estrogen yapan iyi veya kötü huylu tümörler sonucu (örneğin yumurtalık) aşırı estrojen hormonuna maruz kalan kadınlar taranmalıdır.

Tarama için aşağıdaki yöntemler kullanılabilir;
PAP test: Endometrial kanserde %50 oranında anormal bulunur.Bu testte normal
hücre ğörüldüğünde bile %13 rahim içi kalınlaşma , %6 rahim kanseri görülür.
Eğer testeki hücreler anormal ise %25oranında rahim kanseri vardı denebilir.
Endometrial örnekleme: Rahim içinden alınan doku örmeklerinin patolojik muayenesi ile %90’a varan doğrulukta tanı konur.
Ultrason: Özellikle menepoz sonrası kadınlarda rahim içi kalınlık 5mm den fazla ise rahim içi örnekleme yapılması konusunda uyarır,5mm altındaki gurupta ise yalancı hastalık olmaması %11 dir.

TANI:
Tanı için endometrium (rahim içi) biopsisi şarttır. Yakınması olan hastalardan histeroskopi adı verilen endoskopik bir alet ile direkt görüş altında veya körleme küretaj yapılarak alınan dokular patolojik olarak muayene edilerek tanı konur.Histeroskopik(görerek) alınan biopsi ile %100’e yakın doğrulukla tanı konabilirken ,körleme yapılan kürtajla alınan dokularda %10 oranında hastada kanser varken sonuç normal gelebilir,tam kanserli dokudan parça alınamamış olabilir.
Menepoz sonrası kanama endometrial kanserde %90 oranında ğörülür.Menapozda vajinal kanamanın en sık nedenleri:
Dışarıdan estrojen verilmesi %30
Aşırı incelmiş rahim içi ve vajen iltihabı %30
Rahim içi kanseri %15
Endometrial ve rahim ağzı polipleri %10
Rahim içi kalınlaşma (hiperplazi) %5
Diger nedenler %10

KANSER ÖNCUSU HASTALIK:
Rahim içi dokusunun bezlerinin aşırı üreme ve çoğalmasıyla karekterize olan endometrial hiperplaziler kansere dönüşme potansiyeli olan hastalıklardır.Bu durum tarama veya düzewnsiz kanama nedeniyle yapılan histeroskopi veya kürtajlarda tespit edilirse uygun ilaç tedavileri veya cerrahi ile kansere dönüşme ihtimali olan bu hastalıklar kanser oluşmadan önce tedavi edilebilir.
Böyle bir hastalık tespit edildiğinde genç ve çocuk isteği olan veya herhangi bir nedenle rahim ameliyatı istemeyen hastalarda estrojeni karşılayan tam tersi etkileri olan hormonlarla (progesteron) tedavi denenir.Hasta 3-6 ay sonra tekrar değerlendirilerek tedavi etkinliğine göre cerrahi seçenekler tartışılır.
Hasta çocuk istemiyor ve hiperplazi ağır hücresel bozukluklarla beraberse rahim alınarak(Histerektomi) tedavi hemen tamamlanabilir.

TEDAVİ:
Cerrahi
Radyoterapi
Kemoterapi
Ortalama 5 yıllık yaşama şansı %26 – 98 arasında değişmektedir.